Vergi ve Sosyal Güvenlik Bilgi Portalı - SMMM Cihat ERTÜRK

YURTDIŞI HİZMET BORÇLANMASI KONUSUNDA SORULAR VE CEVAPLAR

      
Yurtdışında yaşamış ev hanımları ve çalışmış olan gurbetçi vatandaşlarımızın, Türkiye’de emeklilik hakkı kazanmak için merak ettikleri önemli bir sosyal güvenlik konusu olan Yurtdışı Hizmet Borçlanması, yazımızın konusunu oluşturmaktadır. 5510 sayılı Kanun yürürlüğe girdikten sonra yurtdışında geçen sürelerin borçlandırılması konusunda  uygulamaya ilişkin beklenen yönetmelik 6.11.2008 tarih ve 27046 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Konunun detaylarının netleşmesi için yurtdışı borçlanma uygulamasının  soru cevap şeklinde ele alınması uygun görülmüştür; 

Yurtdışı hizmet borçlanması kimleri kapsar?

Yurtdışında geçen sürelerin borçlandırılması uygulamasından faydalanmak için;

-          Türkiye dışında, herhangi bir ülkede sigortalılık veya ev kadını olarak geçen süreleri olanları,

-          Yurtdışında geçen sürelerde ve borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşı olanları kapsar.

Borçlanma başvurusu hangi kuruluşa yapılacaktır?

-          Türkiye’de sosyal güvenlik kuruluşuna tabi  çalışması olanlar, en son tabi oldukları sosyal güvenlik kuruluşuna  (Devredilen SSK, Bağkur, Emekli Sandığı),

-          Türkiye’de sosyal güvenlik kuruluşlarına kaydı olmayanlar, Sosyal Güvenlik Kurumu’na

-          Sosyal güvenlik sözleşmesine göre kısmi aylık alanlar, aylık aldıkları sosyal güvenlik  kuruluşuna,

yazılı olarak başvuruda bulunulması şarttır.

Posta yolu ile borçlanma başvurusu yapılabilir mi?

-          Evet.  Adi posta ve kargo yolu ile veya SGK’ya doğrudan yapılan yazılı başvurularda Yurtdışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesinin SGK’nın evrak kayıtlarına intikal ettiği tarih,

-          İadeli taahhütlü, taahhütlü veya APS olarak gönderilen yurtdışı borçlanma taleplerinde ise dilekçenin postaya verildiği tarih, SGK’ya intikal tarihi olarak kabul edilecek.

 Hangi süreler borçlanma kapsamındadır?

Türk vatandaşı iken 18 yaşının doldurulmasından  sonra;

-          Yurtdışında geçen sigortalılık süreleri,

-          Sigortalılık süreleri içerisinde geçen bir yıla kadar olan işsizlik süreleri,

-          Ev kadını olarak geçen süreler,

            borçlanılacak süre olarak değerlendirilebilir. 

Borçlanma başvurusunda hangi belgeler gerekmektedir?

            Yurtdışı hizmet borçlanması talep dilekçesi ve taahhütname doldurularak imzalanmalı  

            ve aşağıdaki belgeler eklenmelidir;

             a.  Borçlanılacak süre Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerde geçmişse;

                       - Çalışılan ülkede sigorta kurumundan alınacak hizmet cetveli veya sigorta kartları,

                        - Yurtdışında  kendine ait  işyeri  olanların  bağlı  oldukları  vergi dairesi, ilgili       meslek kuruluşu veya birliklerinden aldıkları hizmet kartları, 

             b.   Borçlanılacak süre sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmemiş ülkelerde geçmişse; 

                        - Türk konsoloslukları, çalışma müşavirlikleri  veya  ataşeliklerden alınacak ve     yurtdışı borçlanma için kullanılacağı belirtilen hizmet belgeleri,

                       - Çalışılan  iş  yerlerinden  alınan    hizmet     süresini   belirten  bonservisler ve     pasaportların çalışma izinlerinin tercümeleri,   

             c. Ev kadınları  alacakları   ikamet   belgesinin  tercümesini  Türk     temsilciliklerine          onaylatmalı veya pasaport giriş çıkışlarının onaylı sureti ile emniyetten alınmış olan giriş çıkış listesini eklemeli.

         Yukarıda belirtilen belgelerden sigortalıların durumlarına uygun olan belgenin Kuruma          ibraz edilmesi gerekir.

 Borçlanma tutarı  nasıl tespit edilir ve nasıl ödenir?

-          5510 sayılı Kanunun 82. maddesinde   belirtilen taban ve tavan ücretler arasında belirlenen prime esas günlük kazancın % 32’sinin borçlanılacak gün sayısı ile çarpımı kadardır.

      Örneğin: Taban ücretten / alt sınırdan borçlanmak isteyen bir sigortalı için şu an geçerli olan asgari ücret baz alındığında, günlük borçlanma bedeli 6,81.-YTL’dir.         

-          Borçlanma tutarı tebliğ edildikten sonra üç ay içinde ödenmemesi halinde, borçlanma işlemi geçersiz sayılır. 

-          Kısmi ödeme yapılırsa,  ödenen miktara isabet eden süre geçerli sayılır.

-          Borçlanma tutarı Türkiye’de ödenirse YTL, yurtdışında ödenirse tebliğ edilen YTL tutarına tekabül eden tutar kadar döviz olarak ödenir.

 Borçlanma bedeli geri alınabilir mi?

-          Eğer borçlanılan hizmet dikkate alınarak aylık bağlanılmamışsa, yurtdışı hizmet borçlanması için ödenen tutarın tamamı başvuru yapıldıktan sonra faizsiz olarak iade edilir. Kısmi tutar iadesi mümkün değildir.

 Yurtdışı hizmet borçlanması emekliliği kolaylaştırır mı?

-          Evet.  Borçlanmanın asıl amacı Türkiye’den emekli olmak ve emekli aylığı elde etmektir. Borçlanılan süre emekli olabilmek için gereken eksik günlerin tamamlanmasını sağlar. Ayrıca eğer yurtdışında geçen süre sigortalılığın başlangıcından önceki süre ise, başlangıç tarihi borçlanılan süre kadar geriye götürülür. Bu durum emekliliği kolaylaştırır.

SM Mali Müşavir Cihat ERTÜRK
www.cihaterturk.com